Podział majątku wspólnego

Adwokat Kraków. Kompleksowa pomoc prawna

Zakończenie małżeństwa to nie tylko orzeczenie rozwodu, ale również konieczność definitywnego uregulowania kwestii finansowych między byłymi partnerami. Podział majątku wspólnego (dorobkowego) jest często procesem bardziej skomplikowanym i emocjonalnym niż sama sprawa rozwodowa. Kwestie rozliczeń, wyceny nieruchomości, podziału oszczędności czy ustalenia nakładów wymagają nie tylko precyzyjnej wiedzy prawniczej, ale także doświadczenia w negocjacjach.

Kancelaria Adwokacka Marcina Lisickiego w Krakowie oferuje Państwu pełne wsparcie w procesie podziału majątku. Niezależnie od tego, czy zależy Państwu na szybkim, umownym podziale u notariusza, czy przygotowują się Państwo do batalii sądowej o ustalenie nierównych udziałów – jesteśmy po to, aby zabezpieczyć Państwa interesy majątkowe.

Kiedy można dokonać podziału majątku?

Aby w ogóle mówić o podziale majątku wspólnego, musi dojść do ustania wspólności majątkowej małżeńskiej. W polskim systemie prawnym dzieje się to najczęściej w momencie uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Od tej chwili majątek, który był „wspólny bezudziałowy”, przekształca się w majątek, w którym byli małżonkowie mają określone udziały (co do zasady równe, po 1/2).

Warto jednak wiedzieć, że podział jest możliwy również w innych sytuacjach:

• Po orzeczeniu separacji prawnej.
• Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej przez sąd (np. gdy jeden małżonek trwoni majątek).
• Po zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej (intercyzy) wprowadzającej rozdzielność w trakcie trwania małżeństwa.

Dwie drogi podziału: Sądowa i Umowna

Podział majątku dorobkowego małżonków może być przeprowadzony w dwojaki sposób. Wybór ścieżki zależy przede wszystkim od stopnia konfliktu między stronami oraz składu majątku.

1. Umowny podział majątku (Notariusz)

Jest to rozwiązanie najszybsze, ale wymagające pełnej zgody obu stron co do sposobu podziału każdego składnika majątku oraz wysokości ewentualnych spłat. Jeżeli w skład majątku dorobkowego małżonków wchodzi nieruchomość (mieszkanie, dom, działka), konieczne jest sporządzenie umowy w formie aktu notarialnego. W przypadku ruchomości (samochody, meble, oszczędności) wystarczy zwykła forma pisemna, choć dla celów dowodowych zalecana jest ostrożność. Rola adwokata polega tu na wynegocjowaniu warunków porozumienia i przygotowaniu projektu podziału, który następnie jest formalizowany przez notariusza.

2. Sądowy podział majątku

Gdy brak jest porozumienia choćby co do jednego składnika majątku lub jego wartości, konieczne staje się postępowanie sądowe. Może ono odbyć się na dwa sposoby:

• W wyroku rozwodowym: Sądowy podział majątku jest teoretycznie możliwy już podczas sprawy rozwodowej. W praktyce krakowskich sądów należy to jednak do rzadkości. Sąd przychyli się do takiego wniosku tylko wówczas, gdy majątek jest prosty do podziału, a strony są zgodne (nie wpłynie to na przewlekłość postępowania rozwodowego).
• W odrębnym postępowaniu: To najczęstsza ścieżka. Po rozwodzie składa się odrębny wniosek do Sądu Rejonowego. Sprawy te bywają długotrwałe z uwagi na konieczność powoływania biegłych rzeczoznawców do wyceny nieruchomości czy ruchomości.

Procedura sądowa w Krakowie – krok po kroku

Aby wszcząć postępowanie, konieczne jest wystąpienie do Sądu Rejonowego właściwego dla miejsca położenia majątku. W przypadku nieruchomości położonych w Krakowie, będą to odpowiednie wydziały cywilne sądów rejonowych dla dzielnic: Krowodrza, Śródmieście, Podgórze lub Nowa Huta.

Koszty sądowe:

• Wniosek o podział majątku podlega opłacie stałej w wysokości 1 000 zł.
• Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału majątku, opłata wynosi jedynie 300 zł.
• Warto pamiętać o kosztach dodatkowych: zaliczkach na biegłych rzeczoznawców (od 1500 do 3000 zł za wycenę jednej nieruchomości).

We wniosku należy precyzyjnie wskazać wszystkie składniki majątku (nieruchomości, samochody, akcje, udziały w spółkach, środki na rachunkach bankowych) oraz przedstawić propozycję ich podziału. Kluczowe jest przedłożenie dokumentów własnościowych, np. odpisów z Ksiąg Wieczystych czy wypisów z ewidencji gruntów (dostępnych w Urzędzie Miasta Krakowa lub Starostwie Powiatowym).

Sposoby podziału majątku przez Sąd

Sąd, dążąc do wyjścia ze współwłasności, ma do dyspozycji trzy metody podziału:

1. Podział fizyczny: Jest to sposób preferowany przez ustawodawcę. Polega na przyznaniu poszczególnych przedmiotów (np. dwóch różnych mieszkań) każdemu z małżonków. W przypadku nieruchomości gruntowych możliwy jest ich podział geodezyjny (np. podzielenie dużej działki na dwie mniejsze). Wymaga to jednak opinii biegłego geodety, który stwierdzi, czy taki podział jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego i technicznie wykonalny.
2. Przyznanie rzeczy jednemu z małżonków ze spłatą: To najczęstsze rozwiązanie w przypadku mieszkań, których nie da się fizycznie podzielić. Nieruchomość otrzymuje np. żona, a sąd zasądza od niej spłatę połowy wartości na rzecz męża. Kluczowe jest tutaj ustalenie realnej wartości rynkowej nieruchomości (przez biegłego rzeczoznawcę) oraz możliwości finansowych strony przejmującej majątek. Sąd może rozłożyć spłatę na raty (maksymalnie do 10 lat), choć w praktyce terminy te są krótsze (np. rok lub dwa).
3. Podział cywilny (sprzedaż licytacyjna): Rozwiązanie ostateczne, stosowane gdy żaden z małżonków nie chce lub nie może przejąć składnika majątku. Komornik sprzedaje nieruchomość, a uzyskana kwota (pomniejszona o koszty egzekucyjne) jest dzielona między strony. Jest to wariant najmniej korzystny finansowo dla obu stron.

Nierówne udziały w majątku wspólnym

Zasada równości udziałów (50/50) nie jest bezwzględna. W wyjątkowych sytuacjach sąd może ustalić nierówne udziały w majątku wspólnym. Aby to osiągnąć, muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki:

• Muszą istnieć „ważne powody” (np. rażące trwonienie majątku przez jednego małżonka, alkoholizm, hazard, faktyczna separacja i brak przyczyniania się do powstawania majątku).
• Małżonkowie w różnym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego.

Jest to proces dowodowo skomplikowany, wymagający wykazania nie tylko dysproporcji w zarobkach (co samo w sobie nie wystarcza), ale także oceny nakładu osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i prowadzeniu domu. Kancelaria Adwokacka Marcina Lisickiego posiada doświadczenie w prowadzeniu tego typu wymagających spraw.

Rozliczenie nakładów – odzyskiwanie pieniędzy

Podział majątku to także moment na rozliczenie przepływów finansowych między majątkami, które miały miejsce w trakcie małżeństwa (tzw. zwrot nakładów i wydatków). Najczęściej spotykamy się z dwoma sytuacjami:

1. Nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny: Np. mąż sprzedał mieszkanie odziedziczone po rodzicach (majątek osobisty) i pieniądze te przeznaczył na budowę wspólnego domu. W postępowaniu działowym ma prawo żądać zwrotu tych środków.
2. Nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty: Np. małżonkowie ze wspólnych zarobków remontowali dom należący tylko do żony. Mąż może żądać zwrotu połowy wartości tych nakładów.

Sąd nie orzeka o zwrocie nakładów z urzędu (z pewnymi wyjątkami) – konieczne jest złożenie precyzyjnego wniosku i udowodnienie poniesionych kosztów.

Dlaczego warto skorzystać z pomocy Kancelarii Adwokackiej?

Podział majątku to często gra o dorobek całego życia. Błędy popełnione na etapie formułowania wniosków czy wyceny nieruchomości mogą kosztować dziesiątki, a nawet setki tysięcy złotych. Adwokat Marcin Lisicki zapewnia profesjonalne wsparcie, które obejmuje:

• Analizę składu majątku i oszacowanie ryzyka procesowego.
• Przygotowanie strategii podziału (fizyczny, spłaty, nierówne udziały).
• Aktywny udział w negocjacjach przedsądowych – często udaje się wypracować kompromis bez konieczności wieloletniego procesu.
• Weryfikację wycen biegłych rzeczoznawców (sporządzanie zarzutów do operatów szacunkowych).
• Pomoc w ustaleniu, co wchodzi w skład majątku (np. ukryte oszczędności, udziały w firmach).

Zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią w Krakowie. Pomożemy Państwu przejść przez ten trudny proces sprawnie i z korzyścią dla Państwa przyszłości finansowej.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) – Podział Majątku Kraków