Alimenty na byłego małżonka po rozwodzie

Rozwiązanie małżeństwa to proces, który niesie za sobą nie tylko konsekwencje emocjonalne, ale również – a często przede wszystkim – skutki natury ekonomicznej. Wiele osób stojących w obliczu rozwodu obawia się o swoją przyszłość finansową. W polskim systemie prawnym instytucja alimentów nie dotyczy wyłącznie małoletnich dzieci. Istnieją okoliczności, w których jeden z małżonków może być zobowiązany do finansowego wspierania drugiego, nawet wiele lat po ustaniu małżeństwa.

W Kancelarii Adwokackiej Marcina Lisickiego w Krakowie zdajemy sobie sprawę, że każda sprawa rozwodowa jest inna. Precyzyjne ustalenie przesłanek do zasądzenia alimentów wymaga nie tylko doskonałej znajomości przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ale także doświadczenia w interpretacji orzecznictwa sądowego. Poniżej wyjaśniamy zawiłości prawne związane z obowiązkiem alimentacyjnym między byłymi małżonkami.

Pozew o rozwód a żądanie alimentów na współmałżonka

Decydując się na wniesienie pozwu rozwodowego, strona powodowa staje przed kluczową decyzją dotyczącą formy rozwiązania małżeństwa. Sąd Okręgowy może rozwiązać małżeństwo na dwa główne sposoby, które mają diametralnie różne skutki dla ewentualnych roszczeń alimentacyjnych:

• Rozwód bez orzekania o winie – następuje na zgodny wniosek stron lub gdy sąd nie jest w stanie ustalić winnego rozkładu pożycia.
• Rozwód z orzeczeniem o winie – sąd ustala, że jeden z małżonków (lub oboje) ponosi wyłączną odpowiedzialność za trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego.

Warto pamiętać, że rozkład pożycia definiowany jest jako zerwanie więzi na trzech płaszczyznach: duchowej (uczuciowej), fizycznej oraz gospodarczej. To właśnie ustalenie winy za ten stan rzeczy determinuje zakres obowiązku alimentacyjnego. Adwokat Marcin Lisicki w swojej praktyce w Krakowie wielokrotnie podkreśla, że strategia procesowa przyjęta na początku sprawy rozwodowej jest kluczowa dla późniejszego bezpieczeństwa finansowego Klienta.

Rozwód z orzeczeniem wyłącznej winy – uprzywilejowana pozycja małżonka niewinnego

Sytuacja prawna małżonka, który nie ponosi winy za rozpad małżeństwa, jest znacznie korzystniejsza w kontekście roszczeń alimentacyjnych. Jeśli sąd orzeknie rozwód z wyłącznej winy drugiego małżonka, strona niewinna może ubiegać się o świadczenie na podstawie tzw. zasady słuszności.

Na czym polega istotne pogorszenie stopy życiowej?

W przypadku rozwodu z wyłącznej winy, aby uzyskać alimenty, małżonek niewinny nie musi znajdować się w niedostatku. Wystarczającą przesłanką jest wykazanie, że rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego. Jest to fundamentalna różnica, którą często wyjaśniamy naszym Klientom.

Sąd, oceniając czy doszło do takiego pogorszenia, porównuje sytuację, w jakiej małżonek niewinny znajduje się po rozwodzie, z sytuacją, w jakiej znajdowałby się, gdyby małżeństwo nadal trwało i funkcjonowało prawidłowo. Oznacza to, że mogą Państwo uzyskać alimenty od byłego małżonka, nawet jeśli pracują Państwo zarobkowo i są w stanie samodzielnie zaspokoić swoje podstawowe potrzeby, ale na poziomie znacznie niższym niż w trakcie trwania związku.

Zakres świadczeń alimentacyjnych w tym przypadku zależy od:

• Usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego małżonka.
• Możliwości zarobkowych i majątkowych małżonka zobowiązanego (winnego).

Rozwód bez orzekania o winie a stan niedostatku

Zupełnie inaczej kształtuje się obowiązek alimentacyjny, gdy sąd orzeka rozwód bez wskazywania winnego lub gdy wina leży po obu stronach. Wówczas zastosowanie znajduje surowsze kryterium, jakim jest stan niedostatku.

Zgodnie z art. 60 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Jak sądy definiują niedostatek?

Pojęcie niedostatku jest ściśle interpretowane w orzecznictwie. Oznacza ono sytuację, w której osoba własnymi siłami nie jest w stanie zaspokoić swoich usprawiedliwionych, niezbędnych potrzeb życiowych. Dotyczy to osób, które:

1. Nie mogą podjąć pracy zarobkowej (np. ze względu na wiek, stan zdrowia, konieczność opieki nad dziećmi).
2. Mimo podejmowania pracy, ich dochody nie wystarczają na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania (mieszkanie, wyżywienie, leki).

Wsparcie naszej Kancelarii Prawnej w Krakowie obejmuje pomoc w rzetelnym udokumentowaniu sytuacji materialnej, co jest niezbędne do wykazania stanu niedostatku przed sądem.

Czas trwania obowiązku alimentacyjnego – kiedy wygasa?

Dla wielu naszych Klientów kluczową informacją jest to, jak długo będą zobowiązani płacić alimenty lub jak długo mogą je otrzymywać. Ramy czasowe są ściśle powiązane z rodzajem orzeczenia rozwodowego.

1. Alimenty przy wyłącznej winie

W tym przypadku obowiązek alimentacyjny jest w zasadzie nieograniczony w czasie. Może trwać nawet do końca życia jednej ze stron. Prawo przewiduje jednak konkretną przesłankę wygaśnięcia tego obowiązku: zawarcie nowego związku małżeńskiego przez osobę pobierającą alimenty. Warto zaznaczyć, że wejście w nieformalny związek partnerski (konkubinat) nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązku, choć może wpłynąć na ocenę sytuacji materialnej przez sąd.

2. Alimenty przy braku winy (limit 5 lat)

Jeśli rozwód orzeczono bez winy, obowiązek alimentacyjny wygasa z mocy prawa po upływie 5 lat od orzeczenia rozwodu. Jest to sztywna granica czasowa, mająca na celu definitywne zakończenie więzi ekonomicznych między byłymi partnerami.

Istnieje jednak wyjątek od tej reguły. Sąd może przedłużyć ten okres, jeżeli zajdą wyjątkowe okoliczności. Do takich sytuacji można zaliczyć np. ciężką, przewlekłą chorobę uniemożliwiającą pracę, która wystąpiła u uprawnionego małżonka. Przedłużenie terminu wymaga jednak inicjatywy procesowej i silnych dowodów, w czym pomoc doświadczonego adwokata jest nieoceniona.

Alimenty na dzieci a alimenty na małżonka – ważne rozróżnienie

Należy wyraźnie oddzielić kwestię alimentów na byłego współmałżonka od świadczeń na rzecz wspólnych dzieci. Obowiązek alimentacyjny wobec dzieci jest niezależny od tego, czy i z czyjej winy nastąpił rozwód. Sąd ma obowiązek orzec o alimentach na małoletnie dzieci w każdym wyroku rozwodowym, kierując się przede wszystkim dobrem dziecka.

Nawet jeśli sąd nie przyzna alimentów na małżonka, nie zwalnia to żadnego z rodziców z obowiązku łożenia na utrzymanie potomstwa. Sprawy o alimenty na dzieci prowadzone są często równolegle z ustaleniami dotyczącymi finansowania byłego partnera.

Rola profesjonalnego pełnomocnika w sprawach o alimenty

Postępowanie dowodowe w sprawach o alimenty bywa skomplikowane. Nie wystarczy samo twierdzenie o pogorszeniu sytuacji czy niedostatku. Należy przedstawić konkretne dowody: zaświadczenia o zarobkach, zestawienia kosztów utrzymania, faktury za media, leczenie czy edukację.

Kancelaria Adwokacka Marcina Lisickiego oferuje kompleksowe wsparcie na każdym etapie procesu. Pomagamy naszym Klientom:

• Zgromadzić odpowiedni materiał dowodowy.
• Oszacować realną kwotę alimentów, o jaką można wnioskować.
• Przygotować profesjonalny pozew lub odpowiedź na pozew.
• Reprezentować interesy Klienta podczas rozpraw w sądach na terenie Krakowa i okolic.

Naszym priorytetem jest zapewnienie Państwu bezpieczeństwa prawnego i finansowego w nowym etapie życia.

Zapraszamy do kontaktu – Adwokat Marcin Lisicki

Sprawy rodzinne, a w szczególności te dotyczące finansów po rozwodzie, wymagają taktu, ale i stanowczości. Jeśli potrzebują Państwo porady prawnej w zakresie alimentów lub planują Państwo złożyć pozew o rozwód, zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią.