Dziedziczenie w związkach nieformalnych to zagadnienie, które budzi wiele wątpliwości wśród osób żyjących w konkubinacie. W polskim systemie prawnym partnerzy nieformalni nie są traktowani jak małżonkowie, co oznacza, że nie przysługują im prawa wynikające z ustawowego dziedziczenia. W praktyce oznacza to, że bez odpowiedniego zabezpieczenia prawnego – np. poprzez sporządzenie testamentu – partner może zostać całkowicie pominięty w dziale spadku. Sytuacja komplikuje się także w przypadku wspólnego majątku, gdzie brak wspólności ustawowej wymaga udowodnienia udziałów w poszczególnych składnikach.
- Status prawny konkubinatu
- Dziedziczenie w konkubinacie – brak dziedziczenia ustawowego
- Podział majątku w konkubinacie – brak wspólności majątkowej
- Jak może pomóc adwokat w sprawach dotyczących konkubinatu?
- Konkubinat a dziedziczenie — podsumowanie
Status prawny konkubinatu
Konkubinat, czyli związek nieformalny, nie posiada w Polsce szczegółowej regulacji prawnej. W przeciwieństwie do małżeństwa, które jest objęte przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, relacja partnerów żyjących bez ślubu opiera się wyłącznie na zasadach prawa cywilnego.
Oznacza to, że konkubenci zachowują pełną odrębność majątkową, a w razie rozstania lub śmierci jednego z nich kwestie takie jak podział majątku w konkubinacie czy ewentualne dziedziczenie w konkubinacie nie wynikają z przepisów szczególnych, lecz z ogólnych zasad prawa cywilnego. Brak ustawowej ochrony i dziedziczenia w związkach nieformalnych sprawia, że osoby pozostające w związku nieformalnym muszą samodzielnie zadbać o uregulowanie swoich spraw majątkowych i spadkowych – w przeciwnym razie partner może nie mieć żadnych roszczeń wobec majątku wspólnego czy spadku.
Dziedziczenie w konkubinacie – brak dziedziczenia ustawowego
Konkubinat a dziedziczenie — czy przepisy w jakikolwiek sposób regulują taką kwestię? Zgodnie z polskim prawem osoby żyjące bez ślubu nie są uznawane za ustawowych spadkobierców. Oznacza to, że po śmierci jednego z partnerów, drugi nie dziedziczy po nim na mocy ustawy. Spadek przypada w pierwszej kolejności dzieciom i małżonkowi, a następnie rodzicom, rodzeństwu i dalszym krewnym. Konkubent nie należy do żadnej z tych grup, nawet jeśli pozostawał zmarłemu osobą najbliższą.
Jedynym sposobem, aby dziedziczenie w konkubinacie było możliwe, jest sporządzenie testamentu, w którym zostanie on wskazany jako spadkobierca. Warto, aby testament miał formę aktu notarialnego, co zwiększa jego ważność i ułatwia późniejsze dochodzenie roszczeń.
Podział majątku w konkubinacie – brak wspólności majątkowej
W odróżnieniu od małżeństwa, w którym z mocy prawa powstaje wspólność majątkowa, w związkach nieformalnych funkcjonuje podział majątku w konkubinacie, czyli każdy z partnerów zachowuje odrębność majątkową. Oznacza to, że nabyty majątek jest własnością tego, kto go nabył, chyba że partnerzy zawarli umowę określającą współwłasność. W przypadku rozstania, podziału majątku może być skomplikowany, zwłaszcza jeśli brak jest pisemnych dowodów na wspólne nabycie przedmiotów majątkowych.
Jak widać, dziedziczenie i konkubinat nie są ze sobą w żaden sposób powiązane. Aby uniknąć sporów, warto przed rozpoczęciem wspólnego życia ustalić zasady dotyczące nabywania i podziału majątku. Pomocne mogą być pisemne umowy, rachunki czy faktury potwierdzające wspólne zakupy. W przypadku braku takich dokumentów partnerzy mogą dochodzić swoich roszczeń na podstawie ogólnych przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących współwłasności w częściach ułamkowych, bezpodstawnego wzbogacenia czy spółki cywilnej.
Jak może pomóc adwokat w sprawach dotyczących konkubinatu?
W sytuacjach związanych z dziedziczeniem i podziałem majątku w konkubinacie, pomoc adwokata specjalizującego się w prawie cywilnym może okazać się nieoceniona. Adwokat z Krakowa pomoże w:
- sporządzeniu testamentu – zapewniając, że będzie on zgodny z przepisami i wyraża wolę spadkodawcy,
- ustaleniu zasad podziału majątku – pomagając w przygotowaniu odpowiednich umów czy dokumentów potwierdzających wspólne nabycie przedmiotów majątkowych,
- reprezentowaniu w sporach sądowych – w przypadku braku porozumienia między partnerami lub z rodziną zmarłego.
Kancelaria prawna z Krakowa specjalizująca się w sprawach cywilnych może udzielić kompleksowej pomocy w takich sprawach. Dzięki doświadczeniu i wiedzy prawnika partnerzy mogą skutecznie zabezpieczyć swoje interesy i uniknąć potencjalnych problemów prawnych.
Konkubinat a dziedziczenie — podsumowanie
Konkubinat a dziedziczenie — ta kwestia jest istotna dla wielu osób, które żyją bez ślubu. Warto pamiętać, że dziedziczenie i konkubinat nie są ze sobą powiązane. Życie w związku nieformalnym wiąże się z koniecznością świadomego podejścia do kwestii prawnych. Brak ustawowego dziedziczenia i wspólności majątkowej wymaga od partnerów aktywnego działania w celu zabezpieczenia swoich praw. Adwokat z Krakowa od spraw cywilnych może pomóc w uniknięciu wielu trudności i zapewnieniu pewności prawnej w relacjach partnerskich.
Adwokat Marcin LisickiCzłonek Krakowskiej Izby Adwokackiej, założyciel Kancelarii Adwokackiej w Krakowie. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji oraz Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Doświadczenie zawodowe zdobywał pod patronatem adwokata Wiktora Mordarskiego, a od 2016 roku prowadzi samodzielną praktykę adwokacką. Specjalizuje się w szeroko pojętym prawie cywilnym, rodzinnym i opiekuńczym oraz prawie gospodarczym. Posiada bogate doświadczenie w obsłudze przedsiębiorców (w tym w zagadnieniach Private-equity/Venture capital) oraz reprezentacji klientów przed KRS. W swojej pracy stawia na zrozumiałą komunikację – skomplikowane zagadnienia prawne tłumaczy prostym, dostępnym dla klienta językiem.
