Mianem sprawy karnej określamy sprawę wynikającą z popełnienia czynu, który jest przestępstwem lub wykroczeniem. W poniższym wpisie omówimy, kto może założyć sprawę karną oraz jak wygląda jej przebieg. 

Sprawa karna – podstawowe informacje

Postępowanie karne to zespół norm prawnych regulujących czynności procesowe zmierzające do realizacji prawa karnego materialnego. Celem postępowania karnego jest ustalenie, czy doszło do popełnienia czynu zabronionego będącego przestępstwem, a także wykrycie sprawcy popełnionego czynu oraz pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Do uczestników postępowania karnego zaliczamy każdą osobę, która bierze udział w postępowaniu karnym. 

Zakładanie sprawy karnej

Aby sprawa mogła być rozstrzygana w sądzie, najpierw należy zgłosić fakt popełnienia przestępstwa na policję lub do prokuratury. Pisemne zawiadomienie o popełnionym przestępstwie powinno zawierać imię i nazwisko osoby składającej pismo, jej adres, datę i odręczny podpis. W treści zawiadomienia o przestępstwie należy opisać zdarzenie oraz podać jego czas i miejsce. Zawiadomienie o przestępstwie można także złożyć w formie ustnej. W takiej sytuacji sporządzany jest pisemny protokół przez prokuratora lub policję.

Przebieg sprawy karnej

Po otrzymaniu zawiadomienia o popełnionym przestępstwie organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego wydaje postanowienie o wszczęciu bądź o odmowie wszczęcia śledztwa.

Następnym krokiem jest postępowanie przygotowawcze. Ten rodzaj postępowania rozpoczyna się od zawiadomienia o przestępstwie

buy tadacip”>

, a kończy na wniesieniu aktu oskarżenia do sądu. Postępowanie przygotowawcze dzieli się na dwa typy: jednym z nich jest postępowanie w sprawie – odbywa się ono wtedy, gdy organy ścigania próbują ustalić, czy doszło do popełnienia przestępstwa oraz kto jest sprawcą; drugim rodzajem jest postępowanie przeciwko osobie i ma ono miejsce wtedy, gdy zebrane dowody pozwalają na postawienie konkretnej osobie zarzutu popełnienia przestępstwa. W postępowaniu przygotowawczym stronami są pokrzywdzony i podejrzany.

Kolejnym etapem jest postępowanie sądowe. Jego celem jest ustalenie prawdy, czyli czy oskarżony jest winny zarzucanego mu czynu. Strony podczas tej rozprawy stanowi oskarżony i oskarżyciel. Oskarżony ma prawo do obrońcy. Podczas tego postępowania ma miejsce rozprawa główna, na której przedstawiane są dowody. Rozprawa główna kończy się wydaniem wyroku.

Apelacja lub zażalenie

W postępowaniu karnym zostały uwzględnione środki prawne umożliwiające odniesienie się do orzeczenia zapadłego w procesie. Można poddać ją kontroli innego organu procesowego albo pozbawić mocy prawnej. Do wspomnianych środków zaliczamy m.in. apelację, zażalenie i sprzeciw.

Apelacja – przysługuje od nieprawomocnych wyroków sądu pierwszej instancji.

Zażalenie – ma na celu zaskarżenie niektórych postanowień i zarządzeń sądu. 

Sprzeciw – wnosi się go wobec wyroku nakazowego, postanowienia lub zarządzenia.